Kom alles te weten over ijsvogels

Tien vragen aan boswachter Jacques van der Neut over ijsvogels

IJsvogels zie je bijna nooit en als je er al één treft, dan zie je vaak niet veel meer dan een blauwe flits die over het water schiet. Vandaar dat deze vogel ook wel de ‘blauwe flits’ wordt genoemd. Wij gingen in gesprek met boswachter Jacques van der Neut om alles over deze mysterieuze vogel te weten te komen.


Hoe komt de ijsvogel aan zijn naam?
Over de oorsprong van de Nederlandse naam van de ijsvogel bestaan verschillende theorieën. Zo wordt beweerd dat de ijsvogel zijn naam kreeg omdat hij in de winter vaak gezien werd bij een wak in het ijs, om daar een visje te kunnen vangen als het overige water dichtgevroren was. Een andere theorie is dat de naam is afgeleid van het Germaanse Eisenvogel, ofwel ‘ijzeren vogel’ wat slaat op het blauw van de rugveren van de ijsvogel.

IJs is echter de grootste vijand van deze mooie vogel, wanneer het water dichtgevroren is kan hij geen visjes meer vangen, waardoor zijn vetreserves afnemen. De ijsvogel doet zijn naam dus zeker geen eer aan.

Wat eet een ijsvogel?
Een ijsvogel eet voornamelijk vis. De onverteerbare resten (graten e.d.) worden teruggegeven in de vorm van braakballen.

Hoe ziet het nest van een ijsvogel eruit?
Volgens de boeken graaft een ijsvogel een nesttunnel uit in een zandige wand van een uitgesleten buitenbocht in een beek- of rivierdal. In de Biesbosch doen zij dat echter anders. De kleurrijke viseters graven daar nesttunnels uit in de wortelkluiten van omgewaaide wilgen.

Hoeveel jongen krijgt een ijsvogel?
IJsvogels kunnen meerdere keren per jaar broeden. Een legsel kan bestaan uit 6-7 eieren.

Kun je het hele jaar een ijsvogel spotten?
In principe wel. Wanneer de vorst invalt, dan kunnen zij (tijdelijk) wegtrekken. Het dichtgevroren water belet de ijsvogel zijn kostje bij elkaar te scharrelen.

Soms lijkt een ijsvogel groenig en dan weer licht of donkerblauw. Hoe kan dat?
Die verschillende kleurscharkeringen kunnen worden veroorzaakt door wisselende lichtinval.

Zien mannetje en vrouwtje ijsvogel er hetzelfde uit?
Het verschil tussen een mannetje en een vrouwtje kun je zien aan de kleur van de snavel. Het wijfje heeft een oranje vlek op haar ondersnavel. De grootte daarvan varieert, soms bestrijkt de oranje kleur de hele ondersnavel. Het mannetje heeft doorgaans een geheel zwarte snavel.

Hoe gaat het met de ijsvogels in de Biesbosch?
Het aantal broedende ijsvogels in de Biesbosch schommelt ergens tussen de 30 en 40 paar. Na een strenge winter vallen die aantallen lager uit.

Waar maak je de meeste kans om een ijsvogel te zien?
Uiteraard in waterrijke gebieden zoals de Biesbosch, maar soms ook in de bebouwde kom of in je tuin, als daar tenminste water aanwezig is.

Wie zijn de natuurlijke vijanden van de ijsvogel?
Een grote vijand is aanhoudende vorst en wellicht bunzingen die de oevers aflopen.

Sinds wanneer broeden ijsvogels in de Biesbosch?
Voor de afsluiting van het Haringvliet in 1970 (Deltawerken) liet de ijsvogel zich weinig in het zoetwatergetijdengebied zien. Door de grote dynamiek (getijdenverschillen) was broeden een lastige onderneming. Na de afsluiting van de Haringvlietsluizen veranderde de getijdenverschillen van de Biesbosch drastisch en werd het gebied toegankelijk voor ijsvogels. De ijsvogel is een zichtjager en dankzij het heldere water in de ondiepe kreken, is de Biesbosch een goed gebied voor de ijsvogel.

Om de voordelen van deze actie te bekijken moet je inloggen. Heb je nog geen Biespas? Bestel hem hier!


Delen: